Achtergrondverhaal

De bedoeling van de Landschapstriënnale

De Landschapstriënnale is een driejaarlijks evenement, gericht op verleden, heden en toekomst van het Nederlandse cultuurlandschap. De Triënnale speelt zich altijd af in gebieden die een geleidelijke en/of ingrijpende verandering doormaken zodat het programma kan bijdragen aan het gezamenlijke gesprek over de beoogde landschappelijke kwaliteit.

De Landschapstriënnale werkt volgens een flexibele format, waarin ruimte is voor excursies, seminars, presentaties, voorstellingen en debatten. Het programma omvat daardoor een groot aantal zeer uiteenlopende activiteiten voor allerlei verschillende doelgroepen: burgers en professionals, grondeigenaren en beheerders, bestuurders in de publieke sector, maatschappelijke organisaties en bedrijven. We zorgen ervoor dat in de maand of maanden van het evenement veel mensen in de gelegenheid worden gesteld het landschap van een bepaald gebied te verbeelden, te bezoeken, te bespreken, te omarmen. Zo brengt de Triënnale het landschap dichterbij de mensen en voedt ze het besef dat de kwaliteit van het landschap een collectieve inspanning vergt.

Het bestuur van de Landschapstriënnale

De periodieke Landschapstriënnale wordt georganiseerd op verzoek van de Stichting Landschapstriënnale. Het bestuur van de stichting wordt gevormd door de beroepsverenigingen van landschapsarchitecten (NVTL), stedebouwkundigen (BNSP) en van ingenieurs- en adviesbureaus (NL Ingenieurs). Het bestuur wordt voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter. Vanaf januari 2017 is dat Eric Luiten, voormalig Rijksadviseur voor Landschap en Water. 

De Landschapstriënnale in 2008 – 2011 – 2014 en verder

De Landschapstriënnale startte in 2008 als een initiatief van de gemeente Apeldoorn. Onder het motto “100 Dagen Cultuur, Tuin en Landschap” (hoofdcurator Bert van Meggelen) is een zeer uitgebreid en veelzijdig programma samengesteld, dat in juni door Koningin Beatrix werd geopend en dat de hele zomer duurde. Het omvatte onder meer exposities, een internationale manifestatie over Cultuurlandschappen in Europa, de Canon van het Nederlandse Landschap, het IFLA-Wereldcongres en de aanleg van The Royal Mile, een bloeiende border van anderhalve kilometer lengte. Een van de blijvende uitkomsten was het Landschapsmanifest van Apeldoorn over de zorg voor het Nederlandse cultuurlandschap. In 2008 kwamen er 90.000 bezoekers.

In 2011, 2012 en 2013 nam de Landschapstriënnale de vorm aan van een drietal compacte evenementen, omdat in die crisisjaren de begroting van een omvangrijker programma niet kon worden gedekt. Onder het motto De Groene Golflengte (curatoren Alterra, Staatsbosbeheer en de Rijksadviseur voor het Landschap) is in het hoofdgebouw van Radio Kootwijk een aantal debatten gevoerd en zijn workshops en ontwerpateliers georganiseerd.

In de aanloop naar 2014 werd besloten de Landschapstriënnale naar gebieden te brengen die een transformatie doormaken. Het Openbaar Lichaam Park Lingezegen (tussen Arnhem en Nijmegen) was toen gastheer. Het programma had drie accenten: atelier, theater en etalage (hoofdcurator Henk van Blerck) met 25 studiedagen, 14 exposities, seminars en optredens, de landschapstroonrede, twee summer schools. Onder de noemer Forum Landschap zijn een debat en een verkenning op gang gebracht naar de nieuwe ‘adoptieouders’ van het landschap in het licht van de decentralisatie van het ruimtelijke beleid door de Rijksoverheid. In 2014 kwamen 30.000 mensen op bezoek.

In Lingezegen ondersteunde en versnelde het triënnaleprogramma de ‘ontdekking’ van het nieuwe parkgebied door de tienduizenden omwonenden, waaronder veel nieuwkomers in de VINEX-wijken van Arnhem-Zuid en Nijmegen-Noord. Iets vergelijkbaars beogen we met de Landschapstriënnale 2017 in PARK21 voor de bewoners van Haarlemmermeer en omstreken.

Voor 2020 is het bestuur van de Landschapstriënnale in gesprek met de stichting Het Groene Woud in Midden-Brabant.