Wie aan Geldersch Landschap & Kasteelen denkt, denkt waarschijnlijk meteen aan kastelen en landgoederen. Maar volgens directeur-bestuurder Michel van Maarseveen draait het om veel meer dan dat. ‘We zetten ons al bijna honderd jaar in voor het beschermen van natuur, landschap en erfgoed in Gelderland. Dat doen we niet alleen voor vandaag, maar juist ook voor toekomstige generaties.’
Geldersch Landschap & Kastelen beheert ruim 160 natuurgebieden en 37 kastelen, landhuizen en historische buitenplaatsen in Gelderland. Voor Michel vertelt ieder gebied een eigen verhaal. ‘Je ziet erin hoe natuur, water en mensen elkaar door de eeuwen heen hebben gevormd. Landschap is veel meer dan een mooi uitzicht. Het is een levend systeem waarin natuur en cultuurhistorie samenkomen. Dat maakt het ook zo waardevol én kwetsbaar.’
Water als sturende kracht
Water speelt daarin volgens Michel een sleutelrol. ‘Het bepaalt of ecosystemen floreren, maar ook waar mensen zich vestigen en hoe ze het landschap gebruiken.’ Hij wijst op het Wisselse Veen aan de flank van de Veluwe, waar zeldzame planten en dieren terugkeerden nadat water weer de ruimte kreeg. Ook de ligging van Kasteel Doorwerth is volgens hem geen toeval. ‘Dat ligt precies op de overgang tussen de Nederrijn en de Veluwse stuwwal, een strategische plek die eeuwen geleden al door het water werd bepaald.’
De gevolgen van klimaatverandering zijn ook voor Geldersch Landschap & Kasteelen steeds duidelijker zichtbaar. Langdurige droogte en hevige regenval zetten natuur, monumenten en historische landschappen onder druk. ‘Daarom werken we aan het vasthouden van water, het herstellen van beken en natte natuur en het klimaatbestendig maken van onze landgoederen.’, vertelt Michel. ‘Maar dat kunnen we niet alleen. Water houdt zich niet aan de grenzen van natuurgebieden, dus samenwerking met waterschappen, overheden, agrariërs en andere terreinbeheerders is onmisbaar.’
Excursies, Troonrede en opgaveschets
Tijdens de Landschapstriënnale laat Geldersch Landschap & Kasteelen zien hoe natuur, water en erfgoed elkaar kunnen versterken. Verspreid over de regio organiseren ze verschillende excursies waarin bezoekers het landschap met andere ogen leren bekijken. Daarnaast vormt de historische kerk Rozendaal het decor voor de Troonrede van het Landschap, die op dinsdag 15 september wordt uitgesproken door schrijver en essayist Renske Jonkman. ‘Deze kerk hoort bij ons kasteel Rosendael, dat bekend staat om haar waterrijke kasteelpark met de beroemde Bedriegertjes, die laten zien hoe water al eeuwenlang onderdeel is van het ontwerp van het landschap.’
Ook leveren ze een bijdrage aan de Opgaveschets Gelderse Watermolenlandschappen, die tijdens het symposium Watermolenlandschap op donderdag 17 september wordt gepresenteerd. ‘De Landschapstriënnale is een prachtig podium om te laten zien hoe we samen kunnen werken aan een toekomstbestendig landschap. Juist door natuur, water en erfgoed met elkaar te verbinden, kunnen we het verschil maken.’
