PANORAMA is gericht op experts en professionals die werken aan een klimaatbestendig kustlandschap met de blik op 2100. Het bestond uit een aantal componenten die een samenhangend programma op weg naar en de Landschapstriënnale 2023 in september. Onderstaand zijn de verschillende onderdelen en resultaten te zien.
Summerschool
De Summer School vond plaats van 28 augustus t/m 1 september en bestond uit een ontwerpend onderzoek met studenten uit Denemarken, Duitsland en Nederland. ‘Design the future of the Wadden Coast’ was de opdracht die de deelnemende jongeren kregen. Benieuwd naar het resultaat, klik op de knop hieronder om de resultaten te bekijken.
![](https://landschapstriennale.com/wp-content/uploads/2023/09/IMG_2179-studenten-buiten-1024x768.jpg)
Plannenparade
De Plannenparade bestond uit de presentatie van huidige plannen langs de hele Waddenkust op lokaal, regionaal en nationaal niveau. Tijdens de Landschapstriënnale kon je in het Lage Noorden te Marrum een collage van 15 van deze plannen bekijken. Aan de hand van de Plannenparade is tijdens het Waddenatelier op 8 september gesproken over hoe de kernwaarden en ruimtelijke kwaliteit van de Waddenkust worden behartigd of bedreigd.
![](https://landschapstriennale.com/wp-content/uploads/2023/09/vogelvlucht-holwerd-aan-zee-buro-harro-2018-1-768x543.webp)
Waddenatelier
Op vrijdag 8 september vond het eerste Waddenatelier plaats onder leiding van Peter Veenstra (curator, landschapsarchitect LOLA). Het Waddenatelier wordt genoemd in het Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026 Koersen naar een veilig, vitaal en veerkrachtig Waddengebied in 2050. Het doel van het Waddenatelier was om een bijdrage te leveren aan het borgen van de ruimtelijke kwaliteit in het Waddengebied; vooral door kennis over het gebied samen te brengen en te inspireren; door ‘aan de voorkant’ mee te denken over meer integrale oplossingen, vanuit de kwaliteiten van het Waddengebied.
![](https://landschapstriennale.com/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9596-768x576.jpeg)
Toekomstatelier NL2100
In de week van 11-15 september is Rijksadviseur voor de Leefomgeving Jannemarie de Jonge als ‘Artist in Residence’ aan het werk gegaan in het Lage Noorden in Marrum met een groep jonge ontwerpers. De pijnlijke waarheden en potenties van het Waddengebied worden ontwerpend onderzocht en vertaald naar ontwerp concepten in de vorm van Living Lab(s). Deze week is een vervolg op het Toekomstatelier NL2100 XL van afgelopen juni in Hoek van Holland. Op vrijdagmiddag 15 september zijn de inzichten en resultaten van het Toekomstatelier gepresenteerd.
![](https://landschapstriennale.com/wp-content/uploads/2023/10/IMG_5940-768x432.jpeg)
Montagekamer
De bevindingen en resultaten van de Plannenparade Waddenkust 2023, de Internationale Summerschool Wadden Coast en het Toekomstatelier NL2100 zijn in de derde week van september bij elkaar gebracht, gewogen, geïnterpreteerd en geassembleerd door een team van deskundigen en dwarsdenkers. Ook andere inhoudelijke documenten van studenten en onderzoekers over de Waddenkust zullen als bouwstenen worden meegenomen. De aanbevelingen zijn in de Montagekamer bewerkt tot het Vergezicht voor de Waddenkust dat is gepresenteerd tijdens het afrondende Waddensymposium.
Waddensymposium
Op 29 september vond het 31e Waddensymposium plaats in Harlingen in samenwerking met de Waddenacademie. De resultaten van alle onderdelen van de Landschapstriënnale zijn uitvoerig aan bod gekomen tijdens het symposium. Tevens is het ‘Vergezicht van de Dynamische Waddendelta’ overhandigd aan de gedeputeerden van de Waddenkust. Via onderstaande knop is het gehele Waddensymposium terug te kijken.
Bronnenboek Waddenkust
In dit document zijn op (inter)nationaal, provinciaal en regionaal niveau online bronnen geraadpleegd. Deze betreffen landschaps- en gebiedsbiografieën, maar ook projectplannen, achtergronddocumenten, wetenschappelijke publicaties, visies en rapporten. In fysieke boeken en tijdschriften is nog veel meer informatie te vinden, maar voor nu is er gekozen om alleen online bronnen te raadplegen. Per gebied zijn de soort bron, het bijbehorende document en de kaarten (indien ze aanwezig zijn) aangegeven. Paleogeografische kaarten en hoogtekaarten zijn bijvoorbeeld niet weergegeven omdat die altijd dezelfde legenda hebben. Ook kaarten die geen betrekking hebben op erfgoed, zoals grondwatertrapkaarten, zijn weggelaten.
![](https://landschapstriennale.com/wp-content/uploads/2023/09/Voorkant-Bronnenboek_Page_01-768x432.jpg)