Gelderland is gevormd door water. Juist nu moeten we volgens Henri Stakenburg van de provincie Gelderland opnieuw leren luisteren naar wat dat water ons vertelt. Want klimaatverandering vraagt om een andere manier van kijken naar het landschap.
De grote rivieren, de kleinere beken, de randmeerkust en de stuwwallen bepalen samen het karakter van de provincie. Hoe we omgaan met dat water, raakt daarmee aan vrijwel alle ruimtelijke opgaven waar Gelderland voor staat. Henri: ‘Ons grondgebied is gevormd door ijs en water. Als mensen hebben we dat natuurlijke systeem steeds meer naar onze hand gezet. Maar door klimaatverandering leren we nu dat daar grenzen aan zijn. We moeten slim leren meebewegen met de natuurlijke dynamiek van ons landschap.’
Dat meebewegen is overigens niet nieuw. Na de hoogwaterproblemen in de jaren negentig werd met ‘Ruimte voor de Rivier’ al gekozen voor een andere benadering: niet alleen het water tegenhouden, maar het water ruimte geven. Die manier van denken krijgt in Gelderland opnieuw een belangrijke plek. In de nieuwe Omgevingsvisie wordt water en bodem als basis genoemd voor de ruimtelijke hoofdstructuur van de provincie.
Daarmee raakt het verhaal van Gelderland direct aan het thema van de Landschapstriënnale. Want wat betekent het als water en bodem niet iets zijn waar we omheen ontwerpen, maar het vertrekpunt vormen voor de keuzes die we maken? En hoe ziet het landschap eruit als we niet alleen proberen het water te beheersen, maar ook leren om ermee mee te bewegen?
De provincie nodigt bezoekers tijdens de Landschapstriënnale 2026 uit om die vragen vanuit verschillende perspectieven te bekijken. In het Huis der Provincie in Arnhem is de tentoonstelling over de Veluwe als zoetwaterbel en de installatie ‘Geheugen van het ontworpen landschap te bezoeken. Vanuit het Ruimtelab kunnen bezoekers de film ‘Our Blue World’ bekijken op maandag 14 september.
Tijdens het Spraakwaterfestival op donderdag 10 september organiseert de provincie onder meer de workshop ‘Water Bodem Sturend – Hoe dan?’ en een fietsexcursie. Daarnaast is de provincie via het Programma Erfgoed betrokken bij het symposium Watermolenlandschappen op donderdag 17 september.
Henri: ‘Het Huis der Provincie wordt tijdens de Landschapstriënnale een plek waar je niet alleen over water en landschap praat, maar er ook naar kijkt, naar luistert en je afvraagt: hoe verhouden wij ons tot een landschap dat voortdurend in beweging is?’
