Nieuws

De Troonrede van het Landschap is een vast onderdeel van de Landschapstriënnale. Bij iedere editie werpt een schrijver, denker of maker een eigenzinnige blik op de toekomst van ons landschap. Dit jaar sprak essayist en schrijver Renske Jonkman de Troonrede uit. Ze ging op een bijzondere reis, terug naar de bron van ons water.

Het was een ongewone ontmoeting tijdens het slot van de Landschapstriënnale op een winderige zondagmiddag in Park Sonsbeek. Een ietwat sullige gemaalbeheerder raakte in gesprek met een aal – die tijdelijk de gedaante van een vrouw had aangenomen.

De Gelderse Erfgoed Alliantie heeft een verkennend onderzoek naar de watermolenlandschappen gedaan. Op 17 september is de opgaveschets gepresenteerd. Hoe kunnen we leren van het verleden voor hedendaagse opgaven en welke kansen bieden historische watermolenlandschappen?

‘De beek komt vanaf de Veluwe daarboven, loopt door dit park en door die wijk daar, en gaat dan onder het spoor naar een waterreservoir in de oude singel.’ Staand aan de rand van het Sonsbeekpark schetst iemand van de gemeente hoe de Sint Jansbeek door Arnhem stroomt. ‘In het centrum was de beek heel lag onzichtbaar.

Wie is de eigenaar van het water? Die vraag stond centraal in de Troonrede van het Landschap, die essayist en schrijver Renske Jonkman op 15 september uitsprak in de kerk van Rozendaal. Voor een goed gevulde kerk nam zij het publiek mee op een bijzondere reis: stroomopwaarts, van de Noordzee naar de bron van de Rijn en weer terug.

Wat is het verfrissend als een bestuurder niet om de hete brij heen draait. Tijdens het Spraakwaterfestival op de tweede triënnaledag zei de Gelderse gedeputeerde Dirk Vreugdenhil dat de vele crises waarmee we kampen, waaronder die op het gebied van water, het gevolg zijn van een uitgeklede ruimtelijke ordening.

Het is maar een klein groepje dat op een donderdagochtend in september over de Arnhemse Rijnkade gaat. De wandeling is onderdeel van het zogenoemde Spraakwaterfestival, een door de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen georganiseerd symposium over watervraagstukken.

Hoe ziet een landschap eruit dat is ingericht op een toekomst met meer droogte, wateroverlast en andere weersextremen? Het themanummer van tijdschrift Landschap gaat op zoek naar antwoorden. In verschillende artikelen wordt onderzocht hoe water weer een sturende rol kan krijgen in de inrichting van ons landschap.

Zowel binnendijks als buitendijks hebben de Nederlandse rivieren veel meer ruimte nodig. Om overstromingen tegen te gaan, om droogte het hoofd te bieden, om scheepvaart mogelijk te houden en om riviernatuur te beschermen. Dat zegt Gertjan Geerling, programmamanager grote wateren bij Staatsbosbeheer.